0-216-360 50 60
    

Ergen Sporcularda Kemik Sağlığı

Kemikler, metabolik olarak aktif dokulardır. Eski kemik dokuları parçalanırken yerine yeni kemik dokuları oluşur. Ergenlik dönemi ise bu döngünün en aktif yaşandığı ve kemik kütlesinin en üst seviyeye ulaştığı noktadır. Bu dönemde kemik kütlesinin en üst seviyeye ulaşabilmesi yeterli ve dengeli beslenme ile doğru orantılıdır. Bu ideal seviyeye ulaşmak kemik kırığı risklerinin azalmasını ve yetişkinlik döneminde osteoporoz (kemik erimesi) gibi hastalıklardan korunmayı sağlar.

Genellikle fiziksel aktivite sağlıklı kemik yapısı ile ilişkili olsa da bazı durumlar ve spor dallarında sporcular düşük kemik mineral yoğunluğu riski altında olabilirler.

Enerji İhtiyacı:

Estetik görünüm ve kilo kontrolü gerektiren spor dallarında (bale, jimnastik, kürek, yüzme, siklet sporları vb.) enerji alımında eksiklikler olabilir. Ergen sporcularda yetersiz enerji alımı kemik kütlesinin en üst seviyeye ulaşmasını engeller. Çünkü yetersiz enerji alımında vücut, kemik sağlığı için harcağı enerjiyi daha elzem olan süreçler (dolaşım sistemi, nefes alma) için harcar. Bu durum ise sporcuların sağlığını olumsuz etkiler ve kemik yaralanmaları (stres kırıkları vb.) riskini arttırır.

Kalsiyum ve D vitamini:

Kalsiyum ve D vitamini kemik gelişimde anahtar rol oynarlar. Kalsiyum ihtiyacı ergenlik döneminde büyüme gelişmeye bağlı olarak artar. Bu mineral kemik ve dişlerin yapısında bulunur ve belli bir miktarı da kanda taşınır. Diyetle alım azaldığında kandaki seviyenin dengelenebilmesi için kemiklerden kana kalsiyum çekilir ve kemik mineral yoğunluğu azalır. Bu durumdan korunmak için, ergen sporcularda kalsiyum 1300 mg/gün olacak şekilde vücuda sağlanmalıdır. D vitamin ise; kalsiyum emilimini arttırır ve metabolizması için de elzem bir vitamindir. D vitamini diyette bulunur, ancak çoğu kişi D vitamininin çoğunluğunu güneş ışığına maruz kalarak alır. Bu nedenle kapalı salonlarda antrenman yapan veya aktivite sırasında kapalı kıyafet giyen sporcularda D vitamini eksiklikleri meydana gelebilir. Sonuç olarak, kalsiyum ve D vitaminin eksiklikleri kemik mineral yoğunluğunun azalmasına sebep olur ve böylece kemik sağlığı ve gelişimi negatif etkilenir.

Protein İhtiyacı:

Gereğinden fazla protein alımı kemik kaybını arttırmaktadır. Fakat düzenli fiziksel aktivite yapan kişilerde protein alımının kemik sağlığı üzerine negatif etkileri ile ilgili yeterli bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Kafein Tüketimi:

Kafein bağırsaklardan kalsiyum emilimini engellerken, idrarla atımını da arttırmaktadır. Fakat yapılan çalışmalarda günlük diyetinde yeterli kalsiyum alan kişilerin kafeinin negatif etkilerinden az miktarda etkilendikleri gözlemlenmiştir.

 

Derleyen : Diyetisyen Dilara Serarslan, Beyzadeoğlu Kliniği

Kaynakça
1. Bergeron, M. F., Mountjoy, M., Armstrong, N., Chia, M., Côté, J., Emery, C. A., . . . Sundgot-Borgen, J. (2015). International Olympic Committee consensus statement on youth athletic development. Br Journal of Sports Medicine, 843–851.
2. Desbrow, B., McCormack, J., Burke, L. M., Cox, G. R., Fallon, K., Hislop, M., . . . Leveritt, M. (2014). Sports Dietitians Australia Position Statement:Sports Nutrition for the Adolescent Athlete. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 570 -584.
3. MacKelvie, K. J., Khan, K. M., & McKay, H. A. (2002). Is there a critical period for bone response to weight-bearing exercise in children and adolescents? a systematic review. British Journal of Sports Medicine, 250–257.
4. Sport Dietitian Australia. (2019, 03 04). Sport Dietitian Australia Blog . Sport Dietitian Australia: https://www.sportsdietitians.com.au/factsheets/fuelling-recovery/bone-health/ adresinden alınmıştır